تعليقات فصل سوم [ تعليقه 1 ] ( 1 ) احمد امين ، سعد محمد حسن و ابو زهرة در كتاب‌هاى خود المهدى و المهدوية ، المهدية فى الاسلام و الإمام الصادق به انكار مسئله‌ى مهدويت پرداخته‌اند و يكى از بهانه‌هاى ايشان ، تهى بودن صحيحين از احاديث المهدى است . كسى كه بيش از همه بدين حربه متوسل شده است و در محوريت بخشيدن به صحيحين ، راه افراط پيموده ، به گونه‌اى كه « ورود حديث در صحيحين » را شرط « متواتر » تلقى شدن آن دانسته است ، علىّ حسين السائح الليبى المغربى است كه در اثر خود « تراثنا و موازين النقد » / صص 185 - 187 به ابراز اين نظريات مدرن ! در ساحت علم الحديث پرداخته است . * * * [ تعليقه 2 ] ( 2 ) اين حديث در هشتاد و چهار جامع روايى فريقين ذكر شده است . جالب‌تر اين‌كه ، پنجاه و شش مورد از اين هشتاد و چهار مأخذ ، از مصادر و منابع اهل سنت است . « 1 » * * * [ تعليقه 3 ] ( 3 ) نگاه كنيد به : الف ) تهذيب التهذيب / ابن حجر عسقلانى / ج 9 / ص 125 در شرح حال محمد بن خالد الجندى الصنعانى . ب ) الصواعق المحرقة / ابن حجر هيتمى / ص 165 . ج ) اسعاف الراغبين / صبّان / ص 140 البته دربارهء دجّال بحث‌هاى فنى و زيادى وجود دارد كه مىتوان در منبع ذيل به بخشى از آنها دست يافت : نشانه‌هاى يار و چكامه‌ى انتظار / مهدى عليزاده / انتشارات مسجد جمكران - 1379 . * * * [ تعليقه 4 ] ( 4 ) نگاه كنيد به : الف ) السيرة الحلبية / ابن برهان الشافعى / ج 1 / صص 226 - 227

--> ( 1 ) . معجم أحاديث المهدى / با اشراف : شيخ على كورانى / ج 1 / ص 136 / بنياد معارف اسلامى / قم - 1411 ه .